Osteoporoz Nedir?
Osteoporoz halk arasında kemik erimesi diye bilinen; yaşın ilerlemesi ile beraber, kemiği oluşturan protein matriks yapının ve mineral (kalsiyum ve fosfat) miktarının azalmasıyla kemiğin zayıflayıp kırılgan hale gelmesi olarak bilinir.
Omurga Kırıkları Nasıl Oluşur?
Osteoporotik omurga çok daha zayıf bir yapıda olduğu için, daha düşük enerjili travmalarla bile kırılma eğilimindedir. Hastanın düşmesini takiben hatta bazen düşmeden yolda yürürken bile osteoporotik omurgasında kırık meydana gelebilir. Özellikle kamburluk gibi ek problemlerin varlığında kırık oluşma riski artmaktadır
Osteoporotik Kırıkların Belirtileri Nelerdir?
Bu kırıklardan sonra kemik içerisinde belli bir oranda çökme ve çökmeyi takiben de omurga kemiğinin içerisinde ödem meydana gelir. Bu ödeme bağlı kırığın yerine bağlı olarak şiddetli bel ağrıları veya sırt ağrısı ortaya çıkar. Çok nadir olarak ciddi kırıklar sonrası kırılan omurganın omurilik kanalını daraltmasına bağlı sinir bası bulguları da nadiren ortaya çıkabilir. Böyle durumlarda bacaklarda uyuşukluk, güçsüzlük ve his kaybı ortaya çıkabilir.
Osteoporotik Omurga Kırıkları Nasıl Tedavi Edilir?
Osteoporoza bağlı kırıkların tedavisinde erken dönemde yatak istirahati ve ağrı kesiciler kullanılmaktadır. Amaç hastanın ağrısını azaltıp yaşam konforunu arttırmaktır. Hastalara korse ile mobilizasyon önerilir. Ancak ilaç tedavi ve istirahat tedavisine rağmen ağrıları gerilemeyen yaşam kalitesi bozulmuş hastalarda Kifoplasti ve Vertebroplasti dediğimiz halk arasında çimentolama olarak bilinen bir takım cerrahi teknikler kullanılabilir.
Vertebroplasti ve Kifoplasti Nedir?
Vertebroplasti; çökmenin az olduğu omurga kırıklarına yaklaşık yarım cm ‘lik küçük bir kesiden girilerek kapalı yöntemle, kırık içerisine kemik çimento enjeksiyonu uygulanması işlemidir. Bu uygulama sonrası hastanın ağrıları belirgin şekilde geçer..
Kifoplasti yönteminde ise; özellikle çökmenin çok ileri derecede olduğu, kırığa ikincil kamburlaşmanın ortaya çıktığı vakalarda kullanılır. Bu amaçla kırık omurga içerisine tüp kanüller ile girilip kırık bölgeye ulaşılır. Takiben bu kanüller içerisinden omurga içerisine gönderilen balon sistemi kırık bölgesinde şişirilerek kırılan çökmüş omurga tekrar yükseltilir. Bu şekilde, omurgadaki kamburluk azaltılmaya ve kemiğin çökmeden önceki eski haline getirilmesi amaçlanır. Çöken bölgenin düzeltilmesini takiben balon sistemi kemik içinden çıkarılır ve balon ile oluşturulan boşluğa kemik çimento enjeksiyonu uygulanarak kırık bölge desteklenir.
Bu iki yöntemde de amaç; hastanın ağrısını kesip erken dönemde rahat hareket edebilir hale getirmektir.
Kemik Sağlığını Korumanın Yolları
Tabi önemli olan kırık oluşmadan kemik sağlığını korumak, kemiğin osteoporoza bağlı kırılmasını engellemektir. Bu amaçla düzenli egzersiz yapılması, güneşe maruz kalınması yani vücutta D-vitamininin yapılması için güneş ışınından faydalanılması, uygun bir diyetle kemiği oluşturan mineral ve proteinin yeterli miktarda alınması oldukça önemlidir. Osteoporotik kırık yaşayan hastalarda yeni kırık oluşma riski artmaktadır. Bu sebeple ileri derecede kemik erimesi olan hastalarda kemik kaybını yavaşlatmak için ilaç tedavileri başlanmalıdır. Bu ilaçlar kemik yıkımını azaltan ya da yapımını arttırabilen özellikte ilaçlardır. D vitamini çok düşük bireylere mutlaka Vit-D takviyesi başlanmalıdır. Süt ürünleri ve yeşil yapraklı sebzelerden yeterli kalsiyum alımı bir diğer önemli noktadır. Tabi ki bir diğer önemli nokta düşmenin önüne geçmektir. Bu sebeple özellikle osteoporotik hastaların evlerinde karanlık bölgelerin, gereksiz basamak veya eşiklerin, kayan paspasların olmaması son derece önemlidir.
