KUYRUK SOKUMU AĞRISI (TAİLBONE PAİN= KOKSİGODİNİA= PÖÇÜK AĞRISI)
Kuyruk sokumu, Latince kullanımıyla Koksiks, İngilizce Tailbone, bizim toplumumuzda sıklıkla pöçük kemiği olarak adlandırılan bölge omurga kemiğimizin son bölümüdür. Kuyruk kemiği pelvis bölgesindeki bir takım bağların tutunma yeridir ve bu bağlar pelvik taban dediğimiz leğen kemiği içindeki organları destekleyen yapılardır.
Kuyruk sokumu ağrısı düşme sonrası (popo üstü düşme) oluşan travma, sert veya dar bir yüzeyde uzun süre oturma, kuyruk kemiğini oluşturan kemikçiklerde eklem kireçlenmesi (dejeneratif eklem değişiklikleri) veya vajinal doğum sonrası ortaya çıkabilir. Ancak hastaların büyük bir kısmında kuyruk sokumu ağrısının nedeni bilinmemektedir (idiopatik ağrı).
Kuyruk sokumu ağrısı sıklıkla künt bir ağrı şeklinde hissedilir ancak oturma, oturma pozisyonundan ayakta durma pozisyonuna yükselme veya uzun süre ayakta durma gibi belirli aktiviteler sırasında tipik olarak keskinleşir. Benzer şekilde dışkılama ve seks acı verici olabilir. Kadınlar için, kuyruk kemiği ağrısı menstruasyon dönemlerini daha da çekilmez hale getirebilir.
Pöçük ağrısı veya koksigodinia olarak da adlandırılan kuyruk kemiği ağrısı genellikle birkaç hafta veya ay içinde kendi kendine gider. Bu arada kuyruk kemiği ağrısını azaltmak için aşağıdaki yöntemler yardımcı olabilir:
  • Otururken öne doğru eğilmek
  • Halka şeklinde bir yastık veya kama (V şeklinde) yastık üzerine oturmak
  • Etkilenen bölgeye ısı veya buz uygulamak
  • Ağrı kesici kullanımı
 
Tüm bu yöntemler ile kuyruk kemiği ağrınız düzelmezse (kronik koksidini) doktora başvurmakta fayda vardır. Diğer olası problemleri ekarte etmek için rektal muayene gerekebilir. Kırık, çıkık, dejeneratif değişiklikler veya nadiren bir tümör olup olmadığını öğrenmek için manyetik rezonans görüntüleme (MRI) tetkiki yapılmalıdır. Ayrıca bu bölgeye komşu rektum ve anüs denilen barsağın son bölgelerine ait incelemelerde açılanmış bir kırık saptanırsa erken dönemde rektal bölgeden yapılan manüplasyonla yani kuyruk kemiği çekme yöntemiyle kırığın veya çıkığın düzeltilmesi sağlanabilir. Ancak bu yöntem her zaman başarılı olmayabilir.
Eğer ağrılar uzar ve kronik hale gelirse şu tedavi yöntemlerine başvurulabilir;
  • Sıcak su oturma banyosu: Özellikle sebebi bilinmeyen tipte ağrılarda 20-30 dakikalık küvet veya leğen içinde oturma banyosu faydalı olabilir.
  • Fizik Tedavi: Fizyoterapist eşliğinde, pelvik taban; derin nefes almak ve tamamen rahatlamak gibi gevşeme teknikleri ile rahatlatılabilir.
  • Manipülasyon: Kuyruk kemiğine bağlı kaslara masaj yapmak ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilir. Manipülasyon tipik olarak rektum yoluyla yapılır.
  • Enjeksiyon: Kuyruk kemiği etrafına lokal anestezi ve steroid enjeksiyonu ile birkaç hafta boyunca ağrı hafifletebilir. İmpar ganglion blokajı denilen yöntemde ise anal ve genital bölgenin sinirlerinin geçtiği bölgeye iğne yardımı ile blokaj uygulanabilir.
  • İlaçlar: Ağrı kesici ilaçlara ek olarak bazı anti-depresan veya anti-epileptik ilaçlar da kuyruk kemiği ağrısını hafifletebilir.
  • Ameliyat: Diğer tüm yöntemlerin başarısız olduğu durumlarda, koksiks kemiği cerrahi olarak çıkarılır. Cerrahi seçenek tümör gibi durumlarda ilk seçenek olabilir. Aksi halde bu seçenek sona bırakılmalıdır. Çünkü bu bölge anüse yakın olduğu için çıkarılması sonrası enfeksiyon, yara yeri problemleri gelişebilir. Her hastada olmamakla beraber bir süre sonra pelvik tabanın sarkmasına bağlı ağrı gibi problemler oluşabilir. Cerrahi tedavi sonrası herşey yolunda gitse dahi ağrı tamamen geçmeyebilir veya uzun süre devam edebilir.