Diz protezi ameliyatı diz ekleminin özellikle halk arasında kireçlenme olarak bilinen tıbbi olarak Gonartroz olarak adlandırılan, ileri eklem hasarı sonrasında uygulanan cerrahi bir işlemdir. Diz protezinde amaç; bozulmuş olan eklem yüzeylerinin metal ve polietilen (plastik) ara yüzeyler kullanılarak diz ekleminin yeniden inşası esasına dayanır. Genellikle protez ameliyatı diğer tedavilerden fayda görmemiş, ileri derecede eklem hasarı olan hastalarda tercih edilir.
Diz protezi ameliyatı şöyle durumlarda gündeme gelir.
Eğer hasta günlük aktivite düzenlenmesi, ağrı kesici ilaç kullanımı, fizik tedavi ve enjeksiyon tedavilerine rağmen yeterli faydayı görmüyorsa ağrı, hareket kısıtlılığı ve yürüme zorluğu devam ediyorsa, gece ağrıları nedeniyle uyku kalitesi bozulmuşsa; diz protezi ameliyatı gündeme gelir.
Diz Protezi Ameliyatı nasıl yapılır?
Diz protezi ameliyatı genellikle spinal anestezi altında uygun olmayan hastalarda ise genel anestezi altında uyluk bölgesine uygulanan turnike (diz bölgesinde ameliyat sırasında kanamayı azaltıcı bir uygulama) sonrası diz eklemine ön taraftan girilerek yapılan cerrahi bir işlemdir. İşlem esnasında bir takım kemik kesi rehberleri aracılığıyla, protezin eklem yüzeyine oturacağı uygun kemik kesileri yapılır. Kemik çimentosu vasıtasıyla, uyluk ve kaval kemiklerinin eklem yüzlerine metal protezler uygulanır. Takiben bu metal protezlere uygun eklem yüzü yaratacak ve aşınmadan hareketlerini sağlayacak olan polietilen yapıdaki insert (plastik ara madde), bu metal protezler arasına yerleştirilir. Böylece diz eklemi yeniden oluşturulur.
Total diz protezi ameliyatları yaklaşık 1 ila 2 saat arasında sürmektedir. Bunu belirleyen faktör hastanın diz ekleminin ameliyat öncesinde hareket açıklığını korumuş olması ve diz eklemindeki bağların aşırı sertleşmemiş olması ameliyat süresini genel olarak kısaltmaktadır. Ancak bazı hastalarda sert diz dediğimiz hareketin kısıtlı olduğu kemik kaybının ileri derecede olduğu vakalarda ameliyat süresi bir miktar uzayabilmektedir.
Diz protez ameliyatında iyileşme süreci genel olarak hastanın yaşına, aktivite düzeyine, ek hastalıklarına, kilosuna ve kas gücüne bağlı olarak değişmektedir. Genellikle yumuşak doku iyileşmesi üç hafta içerisinde tamamlanmaktadır. Bu süre içerisinde hastalar koltuk değneği ya da walker dediğimiz cihazlarla yürür ancak gerçek anlamda ameliyat bölgesinin iyileşmesi ve gündelik hayata dönüş 2-2,5 ay sürmektedir.
Diz protezinin ortalama ömrü genel olarak tıbbi literatürlerde 20 yıl olarak verilmekle beraber hastanın kilosu, günlük hayat aktiviteleri, bir takım ek hastalıkları ve protezin imalat şekline göre değişim göstermektedir. Özellikle diz bölgesine fazla travma alan, aşırı kilolu hastalarda, makaslama kuvvetlere fazlaca maruz kalan protezlerde erken dönemde gevşeme beklenebilir. Bunun dışında protez çevresindeki kırıklarda ya da protez enfeksiyonlarında da yine erken dönemde protez değiştirilmesi gerekebilir.
Protez sonrası günlük yaşama ne zaman dönülür?
Protez ameliyatından sonra ertesi gün hasta ayağa kaldırılıp yürüte ile destekli bir şekilde yürütülmeye başlanır. Yumuşak dokudaki üç haftalık iyileşmeyi takiben genellikle ağrısı oldukça azalan hastanın, tam iyilik hali genellikle diz protezi ameliyatından iki ay sonra ortaya çıkar. Hasta yeterli kas gücüne ulaştıktan sonra genellikle 2 ya da 3. haftadan itibaren kısa sayıda basamağı çıkabilir hale gelir. 2.aydan sonra ise merdiven çıkma yeterli kas gücüne ulaşıldıysa artık kolay bir aktivite haline dönüşebilir. Bu hastalar ameliyattan 1,5 ay sonra, araca tek başına binip inebilecek ve fren yapabilecek kadar yeterli kas gücüne sahip olduklarında, araç kullanmalarına izin verilebilir. İkinci ayın sonunda hasta ev dışında daha uzun mesafeli yürüyüşler ve basit fiziksel aktivitelere yönlendirilebilirler. Ancak zıplama ya da daha önce de söylediğimiz gibi dize aşırı derecede makaslama kuvvetlerin gelmesine sebep olacak herhangi bir aktiviteden kaçınılması önerilir. Yerde oturmak, yer sofrasında yemek yemek, namaz esnasında yere oturmak erken dönemde tavsiye edilmez.
Yarım diz protezi nedir? En iyi diz protezi hangisidir? Diz protezi Ameliyatı kaç TL?
Total diz protezi ameliyatı dediğimiz işlemde; dizde uyluk kemiğinin kaval kemiğinin ve diz kapağı dediğimiz küçük kemiğin eklem yüzlerinin tamamı değiştirilir. Bir de bu total diz protezinin yanında unikondiller diz protezi dediğimiz yarım diz protezi olarak da bilinen eklemin sadece iç ya da dış tarafına uygulanan yani bir tarafı sağlam bırakırken bir tarafına protez uyguladığımız yöntemdir.
En iyi diz protezi markasını söylemek yerine iyi bir diz protezinin nasıl olması gerektiğini söylemek gerekirse iyi bir diz protezinde aslında protezin kalitesini belirleyen ana unsur polietilen insert dediğimiz titanyum metal parçalar arasında eklem üzerine oluşturan plastik arama maddedir. Bu ara maddenin teknolojisi protezin ömrünün ne kadar uzun olacağına dair kabaca bir bilgi vermesi açısından önemlidir. Tabii ki kullanılan metalin de dayanıklılığı protezin ömrünü belirleyen diğer önemli bir noktadır.
Diz protezi ameliyatının maliyeti, yapacak olan cerrahın çalıştığı hastane (devlet, özel, muayenehane) ve protezin markasına göre değişiklik göstermektedir.
