Düz Taban nedir ve neden oluşur?
Düz taban ayakta medikal ark dediğimiz ayağımızın iç tarafındaki kavisli kısmının ortadan kalkması ya da çökmesi sonucu yere basma esnasında ayağın düz bir şekil alması durumudur. Düz taban çoğunlukla bir aile öyküsü ya da genetik faktörlere bağlı olarak ortaya çıkar. Bebeklerde ise bu durum genellikle fizyolojiktir yani başlangıçta normaldir. Çünkü ayak kavsini oluşturan kemik ve bunlara yapışan bağların ve kasların gelişimi henüz yeterli olmadığı için bebeklerde bu durum fizyolojiktir. Erişkinlerde aşırı kilolu olan hastalarda, yaşlılarda, hamilelik nedeniyle bağların esnemesi sonucu ortaya çıkabilir ya da aktif erişkinlerde posterior tibial tendon dediğimiz ayak kavsini oluşturan kirişteki iltihaplanmalar sonucunda bu kirişin görevini yapamamasına bağlı düz taban durumu meydana gelebilir. Travmaya bağlı kırık/çıkıklar, Romatizmal hastalıklar, Diyabet ve ayağa giden sinirlerde hasar yaratan hastalıklara bağlı olarak, ayak çevresindeki kas ve kirişlerin yeterli çalışmaması ve eklem hasarı sonucu düz taban oluşabilir.
Esnek ve sert Düz Taban arasındaki fark nedir?
Esnek düz tabanlıkta çocuk ya da erişkin parmak ucuna yükseldiği zaman ya da yere basmadığı zaman ayak kavisi tekrar ortaya çıkar. Ancak yere bastığı zaman düz taban görünümü belirgin hale gelir. Sert düz tabanlıkta ise; hasta parmak ucuna yükselse de ya da yere basmadığı dönemde de düztabanlık durumu devam eder.
Esnek düz tabanlık genellikle daha sık rastlanan ve ağrısız düz taban tipidir. Sert düz taban daha nadir görülmekle beraber çoğunlukla ayaktaki hareketleri kısıtlar ve ağrılı hale gelebilir. Sert düz taban çoğunlukla doğuştan gelen kemiksel anomaliler ya da sonradan oluşmuş bir takım kireçlenmelere bağlı oluşan ayak problemleri sonucu ortaya çıkar.
Düz Taban derecesi nasıl ölçülür?
Düz tabanlığın seviyesi ayakta basarak çekilen yan filmlerde kalkaneal yani topuk kemiğinin yükseklik açısıyla ölçülür. Bu ölçüm hekim tarafından yapılır ve normal sağlıklı bir ayakta bu derece 20°’nin üzerindedir. Kalkaneal açı 10 ila 19 arasında ise hafif-orta derece, 10°’nin altında ise ileri derecede düz tabanlıktan bahsedilir.
Düz taban belirtileri nelerdir?
Genellikle esnek tipte düz tabanda sadece içe basma durumu vardır. Ayak iç taban ve iç kavis bölgesinde bazı durumlarda ağrı ortaya çıkabilir. Bazen baldırlarda özellikle uzun süre ayakta kalındığında veya yüründüğünde hızlı yorulma ve kramplar oluşabilir. Ayak bileğinin iç kısmında bir şişlik ortaya çıkabilir. İçe basmaya bağlı olarak, ayakkabıların iç kısmının daha çabuk aşındığı gözlemlenir. Hastalar sık sık ayakkabı değiştirmek zorunda kalır. Uzun dönemde hastaların bir kısmında düz tabanlığın yarattığı anormal basışa ikincil olarak diz, kalça ve bel bölgesinde de ağrılar ortaya çıkabilir.
Düz Taban Tedavisi nasıl yapılır?
Düz tabanlık genellikle 6-10 yaş arası çocuklarda çoğu zaman kendiliğinden düzelir. Ancak erişkinlerde meydana gelmiş olan düz tabanlıklar kesinlikle kendiliğinden düzelme göstermez. Hem çocuk grubunda hem de erişkin grupta, hastada ağrı, kramp ve erken yorulma gibi semptomlara sebep oluyorsa tedavi gerektirir. Erken dönemde bilgisayarlı podimetri yürüme sonuçlarına göre ayağa özel hazırlanmış tabanlıklar kullanılabilir. Ayak tabanıyla havlu ya da bilye toplama, parmak ucunda yükselme ve aşil tendonunu germe gibi egzersizler fayda sağlar. Bu yöntemlerin uygulanmasına rağmen 6 ay-1 yıllık süre içerisinde gelişme olmuyorsa, cerrahi tedaviye başvurulur. Cerrahi tedavilerde de düztabanlığa sebep olan patolojiye uygun olarak kemik kesme, kemik dondurma, tendon transferi ya da tendon uzatma gibi cerrahi teknikler uygulanır.
Düz Tabanlık Askerliğe Engel olur mu?
Düz tabanlık askerliğe bazı durumlarda engel olabilir. Hafif ve orta derece düz taban çoğu zaman askerliğe engel olmaz. Öte yandan yürüyüşü bozan, sert yapıda düz tabana sahip ve topuk yükseklik açısının 10°’nin altına düştüğü ileri vakalarda askerlikten muaf tutulma durumu ortaya çıkar.
Özellikle askerlikte subay, astsubay, uzman, erbaş gruplarında yani aktif muharip gruplarda topuk açısının normal olması yani sağlıklı bir ayak istenir. Hafif ve orta derece düz tabanlıklar dahi kabul edilmemektedir.
Düz Taban engellilik oranı yaratıyor mu?
Eğer eklem hareketi ve belirgin bir yürüme problemi yaratmışsa ortopedi heyeti tarafından genellikle %10 civarında veya fonksiyon kaybına göre değişen düşük oranlarda bir engellilik oranı verilebiliyor ancak tek başına düz tabanlık bir heyetten engellilik raporu alınmasına yeterli değildir.
